کلید افزایش طول عمر در دست اندامی فراموش شده
پژوهشگران در تلاشاند تا تیموس (Thymus) را که یک اندام موقت سیستم ایمنی است، دوباره رشد دهند؛ به این امید که بتوانند سرعت روند پیر شدن را کاهش دهند. ▫️ در سال ۱۹۹۶، گرگوری فاهی (Gregory Fahy)، متخصص زیستشناسی سرمازیستی، وارد مطب پزشک خود شد و او را متقاعد کرد تا یک دوره یکماهه هورمون رشد برای او تجویز کند. امید او که بر اساس یک مطالعه روی موشها شکل گرفته بود، این بود که تزریق این هورمون بتواند به بازسازی تیموس کمک کند؛ اندامی عجیب در سیستم ایمنی که با افزایش سن کوچک میشود و تقریبا از بین میرود. ▫️ به نوشته نیچر، فاهی تصور میکرد که بازسازی این اندام میتواند به او کمک کند زندگی طولانیتر و سالمتری داشته باشد.
به گزارش پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)، او میگوید نتایج، دستکم بر اساس تصاویر امآرآی (MRI)، قابل توجه بود. حجم فعال تیموس او تقریبا دو برابر شد. اما اینکه آیا واقعا احساس جوانتر شدن میکرد یا نه، چندان مشخص نبود.
فاهی که آن زمان تنها ۴۶ سال داشت و از نظر جسمی در اوج سلامت بود، میگوید: آن زمان تغییر چندانی احساس نکردم، اما تلاشهای بعدی برای بازسازی این بافت باعث شد احساس کنم انرژی بیشتری دارم و شکستناپذیر شدهام.
چیزی که در ابتدا یک آزمایش شخصی و خارج از چارچوبهای رسمی پزشکی بود، اکنون به مجموعهای از کارآزماییهای بالینی کوچک توسط شرکت زیست فناوری Intervene Immune در تورنس کالیفرنیا تبدیل شده است؛ شرکتی که فاهی در آن مدیر ارشد علمی است.
این شرکت تنها نیست. طی سه سال گذشته، پژوهش درباره تیموس به شدت افزایش یافته است؛ بهویژه پس از انتشار مطالعاتی که نشان دادند سلامت این اندام احتمالا شاخصی مهم از وضعیت کلی سلامت انسان است.
هیجان درباره این حوزه زمانی بیشتر شد که دو مطالعه منتشر شده در سال جاری نشان دادند کاهش سلامت تیموس با افزایش خطر مرگ مرتبط است.
سرمایهگذاران نیز به این حوزه علاقهمند شدهاند. در ماه ژانویه، شرکت زیستفناوری TECregen در بازل سوئیس، ۱۰ میلیون فرانک سوئیس (حدود ۱۲.۴ میلیون دلار) سرمایه جذب کرد تا درمانهایی را برای بازسازی تیموس توسعه دهد؛ درمانهایی که ممکن است به کند کردن روند پیری و پیشگیری از سرطان کمک کنند. این شرکت هنوز نام داروی مشخصی را اعلام نکرده است.
همچنین در ماه اکتبر سال گذشته، شرکت زیستفناوری Zag Bio در کمبریج ماساچوست، با تمرکز بر تیموس، فعالیت خود را با ۸۰ میلیون دلار سرمایه آغاز کرد.
شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر و داروسازی نیز به فاهی و دیگر دانشمندان فعال در این حوزه مراجعه کردهاند و برنامههای پژوهشی خود را آغاز کردهاند.
مارسل فان دن برینک، پزشک ارشد و رئیس مرکز سرطان و پژوهشهای درمانی City of Hope در کالیفرنیا که از سال ۱۹۹۶ روی تیموس مطالعه کرده است، میگوید: اکنون علاقه به این حوزه بسیار زیاد شده است. قبلا تصور عمومی این بود که من وقت خود را تلف میکنم، اما حالا مردم با ما تماس میگیرند و این حوزه را جدی میگیرند.
اندامی فراموششده
برای دههها، دانشمندان تصور میکردند تیموس اندامی باقیمانده و بدون اهمیت است.
گئورگ هولندر، ایمنیشناس دانشگاه آکسفورد و یکی از بنیانگذاران TECregen، میگوید تیموس «فراموش شده» و «نادیده گرفته شده» بود.
در دهه ۱۹۲۰، برخی پژوهشگران تصور میکردند این اندام در تولید پوسته تخم پرندگان نقش دارد، اما در پستانداران اهمیت چندانی ندارد.
سالها بعد، پیتر مدوار، زیستشناس برنده جایزه نوبل، تیموس را «یک اتفاق تکاملی بی اهمیت» توصیف کرد.
اما دانشمندان اشتباه میکردند.
اهمیت واقعی تیموس برای مدت طولانی از دید پژوهشگران پنهان مانده بود؛ بخشی از دلیل آن این بود که پستاندارانی که تیموسشان با جراحی برداشته میشود، ظاهرا سالم به نظر میرسند.
تا اینکه در دهه ۱۹۶۰، ژاک میلر، ایمنیشناس، با انجام آزمایشهایی روی موشهای تازه متولد شده، عملکرد این اندام را کشف کرد.
موشهای نوزادی که تیموس نداشتند، اغلب در برابر عفونتها مقاومت نمیکردند و میمردند. تعداد سلولهای ایمنی موجود در غدد لنفاوی آنها نیز بسیار کم بود.
میلر دریافت که تیموس مسئول تولید سلولهای T است؛ نوعی سلول ایمنی که او تقریبا در همان زمان شناسایی کرد و نام آن نیز از واژه تیموس گرفته شده است.
امروزه میدانیم سلولهای T بخش حیاتی سیستم ایمنی هستند که با سلولهای سرطانی مقابله میکنند و با عفونتها میجنگند.
در انسان، تیموس در طول زندگی بهشدت کوچک میشود. پس از بلوغ، بیشتر سلولهای آن به بافت چربی غیرفعال تبدیل میشوند و تولید سلولهای T کاهش مییابد.
در ۴۰ سالگی، تیموس تقریبا یکچهارم میزان سلولهای T تولیدشده در ۸ سالگی را میسازد. در ۶۵ سالگی، این مقدار به تنها ۱۰ درصد کاهش پیدا میکند.
تمرکز بر عملکرد
به همین دلیل، بسیاری از دانشمندان تصور میکردند افراد مسن دیگر به سلولهای T جدید نیازی ندارند.
جنیفر کوان، ایمنیشناس دانشگاه کالج لندن، میگوید: این تصور وجود دارد که تنها زمانی که جوان هستیم، تولید سلولهای T اهمیت دارد؛ اما این موضوع بهوضوح درست نیست.
سه کشف علمی این دیدگاه را تغییر دادند.
نخست، یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد افرادی که تیموس آنها با جراحی برداشته شده بود، در پنج سال پس از عمل تقریبا سه برابر بیشتر در معرض خطر مرگ و دو برابر بیشتر در معرض ابتلا به سرطان قرار داشتند؛ در مقایسه با افرادی که تیموس آنها برداشته نشده بود.
کوان میگوید: این نتیجه بسیار چشمگیر بود؛ تا حدی که اگر مردم آن مقاله را بخوانند، احتمالا دیگر تمایلی به برداشتن تیموس خود نخواهند داشت.
سپس در ماه مارس، دو مطالعه پشتسرهم دادههای بیش از ۳۱ هزار نفر را بررسی کردند و این یافتهها را به افرادی گسترش دادند که تیموس آنها بهطور طبیعی و با افزایش سن تحلیل رفته بود.
یکی از این مطالعات نشان داد تیموس کوچکتر با خطر بیشتر مرگ، افزایش احتمال ابتلا به سرطان و بیماریهای قلبیعروقی مانند نارسایی قلبی ارتباط دارد.
مطالعه دوم نشان داد کوچک شدن تیموس با بقای کمتر بیماران مبتلا به سرطان پس از دریافت ایمنیدرمانی مرتبط است.
با این حال، برخی دانشمندان تاکید میکنند که این مطالعات تنها ارتباط آماری را نشان میدهند و ثابت نمیکنند که کوچک شدن تیموس مستقیما باعث افزایش مرگومیر میشود.
دنیل بوفا، جراح قفسه سینه در دانشگاه ییل، میگوید: وقتی بهصورت گذشتهنگر بررسی میکنید، بخشهایی از پازل وجود دارد که نمیتوان آنها را بهطور کامل شناخت.
او و همکارانش مطالعهای انجام دادند که نشان داد در افرادی که تمام یا بخشی از تیموسشان برای درمان سرطان تیموس برداشته شده بود، تفاوت چشمگیری در خطر بازگشت تومور مشاهده نشد.
با وجود این، علاقه علمی و تجاری به تیموس بهشدت افزایش یافته است.
یوسوکه تاکاهاما، زیستشناس رشد در موسسه ملی سرطان آمریکا، میگوید: بازسازی تیموس به یک موضوع بزرگ تبدیل شده است. همانطور که رایانه را دوباره راهاندازی میکنیم، شاید بتوانیم سیستم ایمنی بدن را نیز دوباره راهاندازی کنیم.
ظرفیت بالای بازسازی
دانشمندان معتقدند تیموس ظرفیت قابل توجهی برای بازسازی دارد.
برای مثال، تیموس در دوران بارداری کوچک میشود و پس از زایمان دوباره بهبود مییابد؛ موضوعی که دیوید اسکادن، متخصص خونشناسی در بیمارستان عمومی ماساچوست، به آن اشاره میکند.
او یکی از بنیانگذاران شرکت زیستفناوری Lightning Biotherapeutics در کمبریج ماساچوست است.
با این حال، هنوز روشهای اثباتشده کمی برای بازسازی تیموس وجود دارد.
یکی از روشها، درمان محرومیت از آندروژن است؛ درمانی استاندارد برای سرطان پروستات که میتواند تولید سلولهای T در تیموس را افزایش دهد.
همچنین محدودیت کالری دریافتی نیز در برخی مطالعات با بهبود عملکرد تیموس مرتبط بوده است.
در سال ۲۰۲۱، یک درمان برای کودکانی که بدون تیموس متولد میشوند، تاییدیه قانونی دریافت کرد؛ اما این روش بسیار پرهزینه و پیچیده است.
در این درمان، بافت تیموس اهدایی که به دقت پردازش شده است، به عضله ران کودک پیوند زده میشود.
در حال حاضر، پیشرفتهترین روش برای بازسازی تیموس پیر، همان ترکیب دارویی پیشنهادی فاهی است؛ ترکیبی از هورمون رشد و چند ماده دیگر که چهار بار در هفته تزریق میشود.
در یک مطالعه با ۱۰ داوطلب، پس از یک سال درمان، نشانههایی از معکوس شدن برخی شاخصهای پیری مشاهده شد.
پژوهشگران «ساعتهای اپیژنتیکی» شرکتکنندگان را بررسی کردند؛ مجموعهای از تغییرات شیمیایی روی کروموزومها که معمولا با افزایش سن تغییر میکنند.
نتایج نشان داد این درمان بهطور میانگین ساعتهای اپیژنتیکی افراد را حدود دو سال و نیم به عقب برگردانده است.
فاهی پیشبینی میکند افراد ممکن است این تزریقها را یک سال دریافت کنند، سپس چهار سال توقف داشته باشند و دوباره این چرخه را تکرار کنند.
آزمایشهای آینده بررسی خواهند کرد که آیا میتوان این درمان را اصلاح کرد تا عوارض جانبی کاهش یابد و شاخصهایی مانند قدرت عضلات، ترکیب بدن و حجم ماده سفید مغز بهتر شود.
فاهی میگوید: چند سال طول میکشد تا نتایج این مطالعات مشخص شود.
تلاش برای روشهای ایمنتر
پژوهشگران در حال بررسی درمانهای دیگری هستند که بتوانند خطر احتمالی افزایش سرطان و بالا رفتن قند خون ناشی از مصرف هورمون رشد را کاهش دهند.
برای مثال، فرانسیسکو لئون، مدیرعامل شرکت زیستفناوری Tolerance Bio در فیلادلفیا، میگوید شرکت او پادتن (آنتیبادی) ساخته است که سرعت کوچک شدن تیموس را کاهش میدهد.
این شرکت هنوز هدف دقیق این آنتیبادی را اعلام نکرده، اما قصد دارد آزمایشهای بالینی آن را در سال ۲۰۲۷ آغاز کند.
لئون میگوید: این میتواند یک داروی افزایش طول عمر باشد. ما قادر خواهیم بود بیماریهای مرتبط با پیری را پیشگیری و درمان کنیم.
شرکت Thymmune Therapeutics در کمبریج نیز در حال توسعه سلولهای بنیادی آماده مصرف است که امیدوارند پس از تزریق به بدن، بتوانند به بافت تیموس تبدیل شوند.
چالشهای باقیمانده
با وجود پیشرفتها، موانع بزرگی وجود دارد.
بزرگترین مشکل، رساندن داروها بهطور اختصاصی به تیموس است؛ زیرا بیشتر سلولهای این اندام فاقد یک پروتئین سطحی منحصربهفرد هستند که بتوان آن را هدف قرار داد.
همچنین بسیاری از مولکولهای دارویی فعلی به صورت تزریق داخلوریدی منتقل میشوند که برای درمانهای طولانیمدت چندان مناسب نیست.
علاوه بر این، بسیاری از مطالعات فعلی تنها اندازه تیموس را بررسی میکنند و هنوز مشخص نیست سلولهای T تولیدشده توسط یک «تیموس بازسازیشده» چگونه واقعا سلامت فرد را بهبود میدهند.
آن گریفیت، میکروبشناس مرکز علوم سلامت دانشگاه تگزاس، میگوید: بازگرداندن اندازه تیموس آسانتر قابل مشاهده است، اما هنوز مشخص نیست آیا عملکرد کامل آن نیز بازمیگردد یا نه.
او اضافه میکند: هنوز به طور کامل نمیدانیم این روشها چگونه بافت را بازسازی میکنند و واقعا در ابتدای مسیر قرار داریم. / ایسنا
پایان پیام/
نظر خود را بنویسید