گاهی بوی ناخوشایند خانه را با یک اسپری خوشبوکننده می‌پوشانیم. سطل زباله بو می‌دهد، اسپری می‌زنیم. بوی غذا در خانه مانده است، باز هم سراغ خوشبوکننده می‌رویم. سرویس بهداشتی هم معمولاً پر از محصولات خوشبوکننده است.

اما یک نکته را نباید فراموش کنیم: خوشبو کردن هوا با تمیز کردن هوا یکی نیست.

برخی محصولات معطر می‌توانند مواد مختلفی را وارد هوای داخل خانه کنند. انجمن ریه آمریکا می‌گوید رایحه‌ها و مواد خوشبوکننده ممکن است برای بعضی افراد باعث سردرد، سرگیجه یا تحریک چشم، بینی و گلو شوند و در افراد حساس، به‌ویژه مبتلایان به آسم یا آلرژی، سرفه و مشکلات تنفسی را تشدید کنند.

البته این به آن معنا نیست که هر کسی با روشن کردن یک شمع معطر یا استفاده گاه‌به‌گاه از خوشبوکننده حتماً بیمار می‌شود. واکنش بدن افراد با هم متفاوت است و بعضی‌ها نسبت به بوها حساس‌تر از دیگران هستند.

یک نکته از یک منبع معتبر

سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا، EPA، درباره اثر رایحه‌ها بر سلامت داخل ساختمان توضیح می‌دهد که این موضوع هنوز از نظر علمی کاملاً ساده و بدون بحث نیست. بعضی افراد ممکن است در برابر یک رایحه واکنش جسمی نشان دهند، در حالی که همان بو برای فرد دیگری هیچ مشکلی ایجاد نکند.

با این حال، این سازمان احتمال تشدید آسم و بعضی مشکلات دیگر را در افراد حساس جدی می‌داند و همچنان پژوهش‌ها در این زمینه ادامه دارد.

شاید همین موضوع باعث شود کمی بیشتر به محصولاتی فکر کنیم که هر روز، بدون توجه زیاد، در فضای خانه استفاده می‌کنیم.

فقط اسپری نیست

وقتی صحبت از خوشبوکننده می‌شود، معمولاً اول از همه اسپری‌های هوا به ذهنمان می‌آید. اما منابع بوهای مصنوعی در خانه بسیار بیشتر از این‌ها هستند.

شمع‌های معطر، عود، دستگاه‌های خوشبوکننده برقی، بعضی اسانس‌ها، مواد شوینده، نرم‌کننده‌های لباس و حتی بعضی محصولات آرایشی و بهداشتی می‌توانند رایحه‌های مختلفی را وارد فضای خانه کنند.

گاهی هم همه این‌ها با هم استفاده می‌شوند؛ خانه دستگاه خوشبوکننده دارد، لباس‌ها بوی نرم‌کننده می‌دهند و بعد برای از بین بردن بوی غذا هم اسپری خوشبوکننده استفاده می‌کنیم!

در واقع، ممکن است خودمان متوجه نباشیم که در طول روز در معرض ترکیبی از بوها و مواد مختلف قرار داریم. انجمن ریه آمریکا نیز یادآوری می‌کند که مواد خوشبوکننده در محصولات بسیار متنوعی، از خوشبوکننده هوا گرفته تا مواد شوینده و محصولات بهداشتی، وجود دارند.

وقتی «طبیعی» بودن کافی نیست

امروزه روی بعضی محصولات کلماتی مانند «طبیعی»، «گیاهی» یا «ارگانیک» نوشته می‌شود و همین باعث می‌شود تصور کنیم هرچه طبیعی است، پس کاملاً بی‌ضرر است.

اما طبیعی بودن یک ماده به تنهایی به این معنا نیست که همه افراد می‌توانند بدون مشکل آن را تنفس کنند. حتی اسانس‌های گیاهی نیز مواد غلیظی هستند و در بعضی افراد، به‌ویژه کسانی که مشکلات تنفسی یا حساسیت دارند، ممکن است باعث تحریک شوند.

پس شاید بهتر باشد فقط به این فکر نکنیم که یک محصول چه بوی خوبی دارد؛ بلکه از خودمان بپرسیم آیا واقعاً به استفاده دائمی از آن نیاز داریم؟

به جای پوشاندن بو، علت آن را پیدا کنیم

شاید یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای داشتن خانه‌ای خوشبو این باشد که ابتدا علت بوی ناخوشایند را پیدا کنیم.

اگر سطل زباله بو می‌دهد، آن را زودتر خالی کنیم. اگر بوی غذا در خانه مانده، تهویه مناسب یا باز کردن پنجره‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد. اگر فرش، پرده یا مبل بوی نامطبوع گرفته، شاید زمان تمیز کردن آن رسیده باشد.

اسپری خوشبوکننده ممکن است بوی بد را برای مدتی پنهان کند، اما معمولاً علت آن را از بین نمی‌برد.

گاهی ما به جای حل کردن مشکل، فقط روی آن بوی خوش می‌پاشیم!

چه کسانی باید بیشتر مراقب باشند؟

بوهای تند ممکن است برای همه مشکل ایجاد نکنند، اما بعضی افراد حساس‌تر هستند.

افراد مبتلا به آسم، آلرژی یا بیماری‌های مزمن تنفسی ممکن است نسبت به بعضی بوها واکنش بیشتری نشان دهند. همچنین افرادی که با بوهای تند دچار سردرد یا میگرن می‌شوند، احتمالاً بهتر است در انتخاب محصولات معطر احتیاط بیشتری داشته باشند.

کودکان نیز به دلیل

اینکه بدن و دستگاه تنفسی‌شان هنوز در حال رشد است، گروهی هستند که بهتر است بی‌دلیل در معرض انواع رایحه‌های تند و مداوم قرار نگیرند.

البته اگر فردی پس از استفاده از یک محصول دچار سرفه، خس‌خس سینه، تنگی نفس یا علائم شدید دیگری شد، بهتر است آن را فقط به حساب «حساس بودن به بو» نگذارد و در صورت نیاز با پزشک مشورت کند.

هوای خانه را با چه چیزی تازه کنیم؟

قرار نیست بعد از خواندن این مطلب همه خوشبوکننده‌ها را از خانه بیرون بریزیم یا دیگر هیچ‌وقت شمع معطر روشن نکنیم. هدف این نیست که از هر بوی خوشی بترسیم.

اما شاید بتوانیم کمی در استفاده از این محصولات صرفه‌جویی کنیم.

چند راه ساده می‌تواند کمک‌کننده باشد:

- تا جای ممکن علت بوی نامطبوع را پیدا و برطرف کنیم.
- هنگام استفاده از محصولات دارای بوی تند، تهویه مناسب داشته باشیم.
- در فضاهای کوچک و بسته، از مصرف هم‌زمان چند محصول معطر خودداری کنیم.
- اگر یکی از اعضای خانواده به آسم، آلرژی یا بیماری تنفسی مبتلاست، در استفاده از رایحه‌های تند احتیاط بیشتری داشته باشیم.
- اگر محصولی باعث سردرد، سرفه یا ناراحتی تنفسی می‌شود، استفاده از آن را متوقف کنیم.
- در صورت امکان، محصولات بدون رایحه یا با رایحه کمتر را انتخاب کنیم.

این توصیه‌ها با پیشنهادهای نهادهای معتبر حوزه سلامت و کیفیت هوای داخل ساختمان هم‌خوانی دارد؛ از جمله توجه به تهویه و کاهش استفاده غیرضروری از محصولات معطر.

شاید بهترین رایحه خانه، هوای تازه باشد

ما گاهی آن‌قدر به دنبال خوشبو کردن خانه هستیم که فراموش می‌کنیم خانه لازم نیست همیشه بوی گل، وانیل یا دارچین بدهد.

یک خانه تمیز می‌تواند بوی خودش را داشته باشد؛ بوی چای تازه، غذای خانگی یا هوایی که از پنجره وارد اتاق شده است.

شاید بد نباشد گاهی اسپری خوشبوکننده را کنار بگذاریم، پنجره را باز کنیم و اجازه بدهیم خانه کمی نفس بکشد.

گاهی بهترین بوی خوش، بوی هیچ خوشبوکننده‌ای نیست؛ بوی هوای تازه است.