یک فصل از سال تمام شد، اما وضعیت پر چالش بازار دارو به قوت خود باقی است و کمبود دارو هر روز بیشتر از قبل خودنمایی می‌کند.

بیش از ۲۰۰ قلم دارو در کشور کمبود دارد. ما جلوی واردات دارو‌های خارجی را گرفتیم تا دارو در داخل تولید شود، اما از شرکت‌های داخلی حمایت نمی‌شود. این چند جمله بخشی از سخنان علی بابایی نماینده مجلس و عضو کمیسیون اجتماعی مجلس است، گرانی دارو، کمبود دارو، سهمیه‌بندی‌شدن دارو، مافیای دارو و... کلماتی هستند که هر روز در اخبار می‌بینیم

عضو هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران در خصوص اینکه آیا شرکت‌های دارویی خودسرانه نسبت به افزایش قیمت داروهای OTC اقدام کرده اند گفت: خیر. قیمت گذاری دارو در کمیسیون ماده ۲۰ در سازمان غذا و دارو تصمیم گیری می‌شود، افزایش قیمت دارو در کمیسیون قیمت گذاری دارو بر اساس ارائه مستندات صورت می‌گیرد.

رئیس سندیکای مواد موثره دارویی و بسته‌بندی داروی کشور با بیان اینکه ما در برنامه‌ریزی‌های کلان تامین دارو دچار انحراف شده‌ایم گفت: در گذشته به فرایند تولید داخلی توجه بیشتری می‌شد، اما در حال حاضر با اتکا به توان واردات، آرام آرام وابستگی صنعت دارو و وابستگی بازار دارو را به بنگاه‌های خارجی افزایش داده‌ایم.

رئیس هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی دارویی، از افزایش علاقمندی صنعت داروسازی کشور به استفاده از مواد اولیه دارویی تولید داخل خبر داد و گفت: اکنون میزان عرضه ارز به حدی در کشور کاهش یافته که باعث شده تقاضا برای تولیدات ملی به شدت افزایش یابد و حوزه دارو نیز از این وضعیت مستثنی نبوده است.

مشاور رئیس سازمان غذا و دارو با تاکید بر اینکه تامین پیوسته دارو به تخصیص، تامین و گشایش‌های ارزی پایدار از طرف بانک مرکزی برای شرکت‌های تامین کننده بستگی دارد، در عین حال آخرین وضعیت تامین "سیکلوسپورین" "داروی بیماران پیوند عضو" و همچنین فاکتور هشت بیماران هموفیلی که روند تامین آنها با مشکل مواجه شده بود را تشریح کرد.

تلاطم بازارهای مختلف اقتصادی تاثیر مستقیمی بر جامعه، مردم، سطح زندگی، امید و رفتارهای اجتماعی مردم دارد. نوسان قیمت ارز و کمبود آن برای تامین کالاهای اساسی از نهاده‌های دام و طیور و مواد خوراکی گرفته تا واردات خودرو برای تنظیم عرضه و تقاضا و شکستن مهر انحصار خودروسازان بی‌مسئولیت داخلی همه چیز را تحت‌الشعاع خود قرار داده است.

رئیس هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان مواد دارویی، شیمیایی و بسته‌بندی دارویی گفت: هیچ مقامی در کشور قدرت مقابله با تولید را ندارد و البته تولید مواد اولیه دارویی هم باید با رعایت اصول مرتبط با دارو مانند GMP و رعایت سایر مباحث مانند مسائل محیط زیستی، تولید در محدوده‌ها و شهرک‌های صنعتی مجاز و غیره انجام شود. البته در قانون برای تولید محصولات دانش‌بنیان تسهیلات بیشتری در نظر گرفته شده است.

نایب رئیس انجمن ماشین سازان دارویی به تشریح اهمیت تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز در مسیر تولید دارو به ویژه داروهای بایوتک پرداخت و گفت: وجود تجهیزات و ماشین آلات به روز در روند تولید دارو در احجام بالا، بسیار موثر است، اگر قرار است بازار دارویی کشور از واردات خلاص شود نیاز دارد که از تجهیزات پیشرفته در صنعت داروسازی استفاده کنیم.

رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی گفت: شاید کمبود دارو جدی نباشد اما وقتی روند تولید و تامین دارو با عدم تخصیص به موقع ارز مختل می شود زمان حیاتی درمان از دست می رود، بنابراین زمان در تولید و تامین دارو بسیار حیاتی است و اگر نتوانیم در زمان مناسب یک دارویی را به دست بیمار برسانیم شاید یک هفته تا حتی یک روز بعد دیگر برای آن بیمار قابلیت مصرف نداشته باشد.

رئیس سازمان غذا و دارو با اشاره به کارکرد ابرسامانه تیتک در رهگیری و ردیابی داروها و تجهیزات پزشکی گران قیمت و پرمصرف که ریسک قاچاق و خروج از زنجیره را دارند، گفت: اکنون برای بیش از ۱۳۰۰ قلم داروی گران قیمت و پرمصرف استعلام در داروخانه و به نام بیمار انجام می‌شود و بالغ بر ۶۰۰ قلم تجهیزات پزشکی نیز در مراکز درمانی ثبت شده و استعلام می‌شوند.

نایب رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان چاپ و بسته بندی ایران و عضو هیات مدیره اتحادیه چاپخانه داران تهران به اهمیت صنعت چاپ و بسته بندی در مسیر تولید دارو اشاره کرد و گفت: صنعت دارو در دنیا وابسته به صنعت چاپ و بسته بندی است و می‌بایست استانداردهای خاص چاپ و بسته بندی در تولید دارو رعایت شود تا بتواند وارد بازارهای جهانی شود.

رئیس انجمن تولیدکنندگان تجهیزات پزشکی گفت: علم ثابت کرده است که هر گونه ارز ترجیحی و سوبسید دار در درازمدت منجر به فساد و انحصار خواهد شد. ما به صراحت عنوان می کنیم که هرگونه ارز سوبسید دار بر سفره مردم و کاهش هزینه های درمان مردم هیچ تاثیر مثبتی نداشته است. 

در این روزها هزینه تهیه یک نسخه درمان سرماخوردگی ساده یا یک عفونت گلو چند صد هزار تومان شده و بسیاری از کسانی که دچار بیماری‌های شایع و مزمن مثل دیابت و فشارخون هستند افزایش هزینه داروها را کاملا حس می‌کنند. حالا دیگر نمی‌توان گفت چون دارو ارزان است ایرانی‌ها بیش از حد دارو مصرف می‌کنند، هرچند در مورد قاچاق دارو نمی‌توان با قطعیت سخن گفت.

چالش کمبود دارو در دوره‌های مختلف وجود داشته و از طرفی افزایش قیمت دارو مشکلی ادامه دار بوده که در یک سال اخیر با توجه به اجرای طرح‌هایی مانند دارویار با موارد تازه‌تری نیز همراه شده است.