گزارش‌های رسمی حاکی از آن است که "تخصیص ارز" کالاهای اساسی رشد قابل توجهی داشته، لذا این سوال مطرح می‌شود که چرا عرضه کالاها با مشکل روبه‌رو شده است؟ بر اساس آمارها میزان ارز ترجیحی تامین‌شده برای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در هشت‌ماه ابتدایی سال، ۳۶ درصد رشد داشته است، درحالی‌که متوسط رشد سایر بخش‌ها در این مدت تنها ۳درصد بوده است.

رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران نسبت به سیاست یک بام و دو هوای دولت و مجلس در قبال صنعت دارو تذکر داد و گفت: از یک سو برای صادرات دارو هدفگذاری می‌کنند و از سوی دیگر برای قیمت‌گذاری محصولات تصمیم‌گیری می‌کنند و مانع سوآوری صنعت می‌شوند.

کمبود دارو برای بیماری‌های خاص همچنان ادامه دارد، از هموفیلی‌ها گرفته تا تالاسمی و... شاید همین مسئله هم باعث شد که عصر دوشنبه هفته پیش جلسه بررسی کمبودهای دارویی در کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برگزار شود. جلسه‌ای که علاوه بر اعضای کمیسیون بهداشت و درمان، معاون درمان وزارت بهداشت، رئیس سازمان غذا و دارو هم حضور داشتند و مشکلات کمبودهای دارویی را از زبان روسای انجمن هموفیلی، انجمن SMA و یک نفر از مبتلایان به بیماری تالاسمی شنیدند.

طرح دارویاری بعد از ۱.۵ سال هنوز با چالش‌های جدی مواجه است. کمبودهای دارویی ادامه دارد. تولیدکنندگان از قیمت گذاری‌ها گلایه دارند و برخی داروخانه‌ها، ناراضی از تاخیر در دریافت مطالباتشان از رسیدن به مرز ورشکستگی می‌گویند.

طرح "دارویار" که با هدف ساماندهی ارز دارو، جلوگیری از قاچاق و انتقال یارانه دارو به مصرف کننده اجرایی شد، اکنون به گفته داروخانه داران، سبب تشدید مطالبات آنان از سازمان‌های بیمه‌گر شده و آنان را سرگردان کرده است.

مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو با اشاره به اینکه زمان تامین داروی بیماران خاص بسیار حیاتی است گفت: داروهای تک نسخه‌ای تا پیش از این در مدت چهار ماه تامین می‌شد اما اکنون بیماران بدون نیاز به مراجعه حضوری می‌توانند داروی خود را ظرف مدت ۱۰ روز تهیه کنند.

بسیاری از خطوط تولید دارو در کشور کم‌کم از رده خارج می‌شوند و نفس‌های آخر را می‌کشند. این در حالی است که تولید داخلی بیش از ۹۷ درصد داروها در کشور بی‌تردید یکی از افتخاراتی است که نمی‌توان بر آن چشم بست، اما این افتخار ملی و تولید داخلی با ارزش، در معرض خطر کهنگی و فرسودگی قرار دارد.

عضو هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان دارو در خصوص نوسازی صنعت دارو در کشور گفت: با این قیمت دارو امکان نوسازی صنعت دارو وجود ندارد. نمی‌توان با دلار ۵۴ هزار تومان دستگاه خرید و با دلار ۲۸ هزار تومانی دارو فروخت، بازار دارو حدود چهار میلیارد دلار است. یا باید اجازه بدهیم این چهار میلیارد دلار از بین برود یا یک مقدار بالاتر از حد نیاز اعضای این صنعت، به آنها پول بدهیم؟ تا در عرض هفت الی هشت سال بتوانیم این صنعت را تجهیز کنیم. زمانی که برای بازسازی صنعت دارو پولی داده نمی‌شود مانند امروز با داروهای جدید مواجه می‌شویم، بسیاری از دستگاه‌های خط تولید دارو، نزدیک به ۴۰ سال کار کرده‌اند. کم کم دارند از رده خارج می‌شوند و نیاز به نوسازی دارند.

معاون برنامه‌ریزی اداره کل داروی سازمان غذا و دارو از رفع کمبود مقطعی داروهای بیماران پیوندی، اعصاب و روان و هموفیلی در نیمه نخست سال جاری خبر داد، تعداد اقلام کمبود دارویی در خردادماه به ۱۷۴ قلم رسید که خوشبختانه با اقدامات صورت گرفته در جهت حل مشکلات ارزی حوزه دارو، تعداد کمبودها در تیرماه به ۸۱ قلم کاهش یافت.

دارو یک کالای استراتژیک است. هرچند در درستی همین جمله به ظاهر معمولی اختلاف نظر وجود دارد اما یک چیز همیشه مسلم فرض شده: قیمت دارو باید توسط دولت کنترل "بخوانید سرکوب" شود. شاید سال‌ها پیش و در بحبوحه جنگ و محدودیت‌های فراوان آن دوران، اگر نظارت مستمر دولت بر قیمت دارو نبود، خیلی از بیماران جان خود را از دست می‌دادند اما سال‌ها از آن زمان می‌گذرد و امروز صنعت داروسازی ایران با بیش از صدها کارخانه و شرکت داروسازی و نزدیک به سه هزار قلم داروی تولیدی، بسیار از آن زمان‌ها فاصله گرفته است.

عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور با بیان اینکه واردات فوریتی زیبنده صنعت دارویی کشور نیست گفت: عدم تامین نقدینگی،عدم پرداخت مطالبات به هنگام توسط بیمه‌ها،قیمت‌گذاری دستوری و بدعهدی بانک‌ها درقبال شرکت‌های داروسازی،از چالش‌های صنعت دارو هستند.

دبیر انجمن داروسازان ایران گفت: تاخیر در پرداخت پول داروخانه‌ها باعث ایجاد مشکل نقدینگی برای آن‌ها شده است، به عبارت دیگر به واسطه افزایش چشمگیر قیمت دارو، توان اقتصادی داروخانه‌ها ‌آن‌قدر افزایش نیافته که بتوانند این هزینه‌ها را خودشان پوشش بدهند، این موضوع برای بیماران نیز چالش ایجاد می‌کند زیرا داروخانه‌ها بعضاً ممکن است به دلیل نبود سرمایه در گردش،‌ نتوانند حتی برخی داروهای ساده و رایج را نیز تهیه کنند و این چالش، باعث می‌شود علیرغم تولید دارو در کشور، احساس کمبود دارو ایجاد شود.

رئیس انجمن داروسازان با بیان اینکه گردش نقدینگی داروخانه ها مشکل دارد گفت: داروخانه های ما بعد از اجرای طرح دارویار با کمبود نقدینگی مورد نیاز "سرمایه در گردش" مواجه شده اند چرا این اتفاق افتاده است؟ چون کالایی که قبلا ارز دولتی از ابتدا به آن تعلق می گرفته این ارز حذف شده است و قیمت پایه کالا افزایش یافته است و چون قیمت افزایش پیدا کرده است برای داشتن همان تعداد کالایی که قبل از شروع طرح دارویار در قفسه داروخانه ها بوده نیاز به سرمایه گذاری چندبرابری در داروخانه ها است.

رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران گفت: برخی داروها از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها پرمصرف بوده و کمبود آنها در سال گذشته وجود داشت اکنون مشکلی از این نظر هم وجود ندارد اما بحث پیش‌بینی کمبود مهمتر از وجود دارو است که زنجیره همکاری از سوی بانک مرکزی، وزارت بهداشت و سازمان برنامه و بودجه و تولیدکنندگان دارویی را می‌طلبد و باید پرداخت نقدینگی تسریع یابد تا اوضاع دارو بهتر شود، ارز تک نرخی راه نجات کمبودهای دارویی و شیرخشک است، ارز چند نرخی باعث کمبود و فساد در حوزه دارو بوده، منابع ارزی با اختلاف قیمت نیازمند نظارت و کنترل لازم بوده که زمان‌بر است.

رئیس انجمن داروسازان ایران در نامه‌ای خطاب به رئیس سازمان برنامه و بودجه نوشت: بنا به اعلام مسوولان سازمان بیمه سلامت، به دلیل تصمیمات اخیر دولت، تخصیص اعتبار مربوط به مطالبات سهم ارز ترجیحی تیر، مرداد و شهریور ماه داروخانه‌ها از طرف آن سازمان هنوز انجام نشده، نحوه پرداخت مطالبات داروخانه‌ها در ماه‌های آینده تعیین تکلیف نشده و معلوم نیست که سهم ارز را قرار است کدام مرجع "بیمه، آن سازمان و یا سازمان هدفمندی یارانه‌ها" و از طریق کدام سازوکار به داروخانه‌ها پرداخت کند.