یکی از ارکان بنیادین حکمرانی سلامت و سلامت اداری، صیانت از اصل «بی‌طرفی تصمیم‌گیران» و تفکیک قاطع میان جایگاه‌های حاکمیتی و حوزه‌های ذی‌نفع خصوصی است. با این حال، پدیده‌ای که اخیراً در برخی استان‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور به چشم می‌خورد و محل تامل جدی است، حضور پزشکان و مدیران شاغل در بخش دولتی در ترکیب هیئت‌مدیره انجمن‌های صنفی درمان سوءمصرف مواد (SUD) است؛ به‌ویژه زمانی که در این تشکل‌ها، اشخاصی حضور دارند که خود مستقیماً دارای مراکز زنجیره‌ای یا شعبات متعدد درمان اعتیاد بوده و ذی‌نفع مالی اصلی به شمار می‌روند.

فرسودگی شغلی (Burnout) را نمی‌توان صرفاً به ضعف فردی، ناتوانی در مدیریت استرس یا کمبود تاب‌آوری نسبت داد. شواهد پژوهشی نشان می‌دهند که ویژگی‌های محیط کار، میزان فشار شغلی، حمایت سازمانی و تناسب میان تلاش و پاداش، در سلامت حرفه‌ای کارکنان نظام سلامت نقش مهمی دارند.

در خانه‌مان، از زمان قدیم، به من لقب «آقای ایمنی» داده بودند و اغلب هم دست‌مایه خنده و مزاح بودم! چندین سال قبل، بعد از این‌که بارها به مادرم یادآوری کردم که درِ سمت شاگرد ماشینش را قفل کند و او هم فقط تبسم می‌کرد، روزی دزد کیفش را که پر از پول بود تا با تایپیستش تسویه‌حساب کند، جلوی چشمش از روی صندلی شاگرد ماشین برداشت و رفت. مادرم تعریف کرد که در تمام آن لحظات، صدای تو در گوشم بود: «در را قفل کن!»

تبعیض و بی‌عدالتی بین پرسنل و کارمندان وزارتخانه‌های مختلف همواره مورد بحث‌ و اعتراض بوده‌ است. اگرچه چندبار در دولت‌های مختلف گفتمان یکسان سازی حقوق و شرایط کاری مطرح شد، اما هرگز به مرحله اجرایی و رضایتمندی گروه‌های هدف نرسید.

هدف از نوشتن این یادداشت، قلم فرسایی و لفاظی بیخود نیست. قصد تعارف هم نداریم. باید اقرار کنیم که تا امروز، جایگاه واقعی مجمع، یک رکن تشریفاتی یک بار مصرف بوده که در ابتدای هر دوره، با تعیین رکن عالی راهبردی و نظارتی (شورای عالی و بازرسان) و بالاترین رکن اجرایی (رئیس کل) از گردونه تعاملات خارج شده و تا پایان دوره، عملا منشاء هیچ تاثیر و تصمیمی نیست!

تجربه به من می‌گوید که واکنش‌های شدید به یک امر رسانه‌ای کاملا قانونی، ناشی از نگرانی در مورد لکه دار شدن شرافت شخصی و حرفه‌ای نیست بلکه به علت نگرانی از به هم خوردن معاملاتی است که برای خاک پاشی روی گندکاری‌ها در جریان بوده است.

پس از انتشار نامه بازرسان سازمان نظام پزشکی خطاب به رئیس کل، تحریریه پالنا آماج گلایه‌ها و تماس‌های مکرر از جوانب مختلف موضوع قرار گرفت. اولا جای تاسف است که برخورد مدیران صنفی ما با یک رسانه صنفی که کاری جز انتشار یک نامه رسمی انجام نداده، اینچنین است. اما جهت احترام به مخاطبان فهیم پالنا و همچنین حفظ حرمت افراد دخیل در موضوع، به عنوان سردبیر پالنا، ذکر برخی توضیحات را لازم می‌دانم:

سال‌هاست در جلسات سیاست‌گذاری سلامت، نام DRG به‌عنوان راهکاری برای کنترل هزینه‌های درمان، افزایش شفافیت مالی و ارتقای بهره‌وری بیمارستان‌ها تکرار می‌شود؛ گویی قرار است این نظام پرداخت، یک‌باره بخشی از مشکلات اقتصادی نظام سلامت را حل کند. اما از نگاه کسی که سال‌ها در عرصه سلامت و در تماس روزمره با بالین بیمار بوده است، DRG لزوماً نسخه‌ای اشتباه نیست، اما برای شرایط فعلی ایران، نسخه‌ای زودرس است.

برنامه‌های بازآموزی پزشکی اگر قرار باشد صرفاً به یک سامانه امتیازدهی و ثبت حضور تبدیل شوند، عملاً از هدف اصلی خودشان که ارتقای واقعی دانش بالینی است فاصله می‌گیرند.

به مناسبت روز جهانی رادیوتراپی، شاید بیش از هر زمان دیگری لازم باشد درباره درمانی سخن بگوییم که اگرچه برای بسیاری از مردم در پشت نام‌ها و فناوری‌های پیچیده پزشکی پنهان مانده است، اما برای میلیون‌ها بیمار مبتلا به سرطان، بخشی تعیین‌کننده از مسیر درمان و امید به زندگی است. ▫️ رادیوتراپی امروز دیگر صرفاً استفاده از پرتوهای یونیزان برای از بین بردن سلول‌های سرطانی نیست؛ بلکه دانشی پیچیده و چندرشته‌ای است که در نقطه تلاقی زیست‌شناسی سرطان، فیزیک پزشکی، تصویربرداری، فناوری اطلاعات و پزشکی بالینی شکل گرفته و هدف آن رساندن دقیق‌ترین دوز ممکن به بافت هدف و در عین حال محافظت حداکثری از بافت‌های سالم است

جناب آقای وزیر؛ آنچه امروز در حوزه درمان اعتیاد کشور در حال وقوع است، دیگر موضوعی محدود به مراکز درمانی یا یک مطالبه صنفی نیست؛ موضوع، حق مردم و بیماران برای دسترسی به درمان، سلامت خانواده‌ها و امنیت اجتماعی کشور است.

امروزه پنج ربات در محیط‌های درمانی به ‌طور معمول مورد استفاده قرار می‌گیرند. ▫️ انجام جراحی‌های کم‌تهاجمی، ضدعفونی اتاق‌های بیماران با نور فرابنفش، جابه‌جایی تجهیزات و ملزومات در راهروهای بیمارستان، کمک به بازآموزی راه رفتن پس از آسیب‌های عصبی و ارائه تعاملات درمانی واکنش‌محور با الهام از یک بچه ‌فُک از جمله فعالیت‌هایی است که این ربات‌ها بر عهده گرفته‌اند. ▫️ در ادامه مطلب، به معرفی این پنج ربات می‌پردازیم...

وارد خانه می‌شویم و بوی خوشی در فضا پیچیده است؛ بوی گل، وانیل، دارچین یا هر رایحه دیگری که دوستش داریم. شاید اولین چیزی که به ذهنمان برسد این باشد: «چه خانه تمیز و دلنشینی!» ▫️ برای بسیاری از ما، خوشبو بودن خانه با تمیزی و آرامش گره خورده است. به همین دلیل از اسپری‌های خوشبوکننده، دستگاه‌های برقی، شمع‌های معطر، عود و انواع اسانس استفاده می‌کنیم. اما شاید بد نباشد گاهی از خودمان بپرسیم: این بوی خوشی که ساعت‌ها در فضای خانه می‌ماند، چه چیزی را همراه خود وارد هوایی می‌کند که ما تنفس می‌کنیم؟ ▫️ هر بوی خوشی نشانه هوای پاک نیست.

روز داروساز را به همه داروسازان گرانقدر، پرتلاش و مسئولیت‌پذیر کشور صمیمانه تبریک می‌گویم؛ همکارانی که در زنجیره درمان، نقشی بسیار فراتر از تحویل دارو دارند و حضورشان بخش مهمی از امنیت و آرامش بیمار است. اما امسال، در کنار تبریک، نمی‌توانم از یک نگرانی جدی نیز سخن نگویم؛ دغدغه دسترسی مردم به دارو.

من این نامه را نه به‌عنوان یک فعال سیاسی، بلکه به‌عنوان یک پزشک، متخصص کودکان، متخصص سلامت کودک و کسی که سال‌ها با کودکان و خانواده‌های آنان در محیط واقعی نظام سلامت مواجه بوده‌ام می‌نویسم. موضوع این نامه برای من یک موضوع سیاسی نیست؛ موضوعی پزشکی، انسانی و اجتماعی است. موضوع، کودک است؛ کودکی که برای رشد، تکامل، یادگیری و سالم ماندن به غذا، دارو، مراقبت پزشکی، واکسیناسیون، آب سالم، محیط امن و حداقل‌هایی از امنیت اقتصادی خانواده نیاز دارد.