اول شهریورماه در ایران، هم‌زمان با سال روز بزرگداشت ابوعلی سینا، به عنوان روز پزشک نام‌ گذاری شده است. این مناسبت می‌تواند فرصتی برای تجلیل از پزشکان باشد، اما اگر قرار است معنایی فراتر از تبریک‌ های رسمی داشته باشد، باید پرسشی دشوارتر را نیز مطرح کنیم: پزشک در ایران امروز چه جایگاهی در جامعه دارد و جامعه، نظام سلامت و ساختار حکمرانی با پزشک چه کرده‌ اند؟

من و پالنا تنها می‌توانیم احترام و قدردانی بسیار خاضعانه خود را به همه رنج‌دیدگان این عرصه، از پیر تا جوان، در همه رده‌های تحصیلی و در هر جای کشور و به‌ویژه به آنانی که جان عزیزشان به هر ترتیبی از دست رفت، تقدیم کنیم و اعلام کنیم که تا زمانی که فرصتی برای حضورمان هست، جز تلاش برای تعالی سلامت مردم و پیگیری امور جامعه پزشکی کشور، وظیفه‌ای برای خود در این میدان نمی‌شناسیم.

روز خبرنگار، فرصتی است برای ادای احترام به همه آنان که در میانه هیاهوی خبرها، همچنان به حقیقت وفادار می‌مانند. آنان که می‌دانند خبرنگاری فقط نوشتن از رویدادها نیست، بلکه مسئولیتی است برای دیده‌شدن آنچه باید دیده شود و شنیده‌شدن صدایی که گاه در هیاهوی قدرت و حاشیه‌ها گم می‌شود.

گاهی یک دندان‌درد ساده، فقط یک دندان‌درد نیست. برای خانواده‌ای که درآمدش کفاف هزینه‌های ضروری زندگی را به‌سختی می‌دهد، مراجعه به دندانپزشک ممکن است با یک سوال تلخ آغاز شود: ❓«هزینه درمان چقدر می‌شود؟»

گاهی یک جمله کوتاه می‌تواند بیش از ده‌ها صفحه گزارش، ماهیت یک شیوه مدیریتی را آشکار کند. جمله «اول راه بینداز و بعد جا بینداز» از همین جنس است؛ عبارتی که در نگاه نخست شاید نشانه جسارت، عمل‌گرایی و عبور از تعلل‌های اداری به نظر برسد، اما هنگامی که در بستر سیاست‌گذاری عمومی و اجرای طرحی ملی در حوزه سلامت بیان شود، می‌تواند نمایانگر نوعی تصمیم‌گیری شتاب‌زده، کم‌اعتنا به واقعیت‌های میدانی و گریزان از پاسخ‌گویی باشد.

یک لیوان روی میز، یک مهمانی شیک، شخصیتی موفق با لبخندی آرام و نوشیدنی در دست… این تصویر در بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌های امروز تکرار می‌شود. اما آیا این فقط یک صحنه‌ی ساده در یک داستان است یا پیامی پنهان درباره‌ی سبک زندگی منتقل می‌کند؟

سال‌هاست که در بسیاری از فیلم‌های سینمایی و مجموعه‌های شبکه نمایش خانگی، سیگار دیگر فقط یک وسیله نیست؛ بلکه به بخشی از شخصیت‌پردازی تبدیل شده است. گاهی قهرمان داستان هنگام فکر کردن سیگار روشن می‌کند، گاهی زن موفق و مستقل با سیگار معرفی می‌شود و گاهی شخصیت جذاب و مرموز فیلم، دود سیگار را به نماد جذابیت تبدیل می‌کند. ❓ اما آیا واقعاً این تصویر با حقیقت زندگی همخوانی دارد؟

یاسر داوودیان، رئیس هیات مدیره بنیاد بیماری‌های نادر ایران در یادداشتی نوشت: از نهادهای نظارتی، از نمایندگان مجلس، از دولت محترم و از همه کسانی که در این زنجیره مسئولیت دارند، می‌خواهیم- شفاف‌سازی کنند که صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج به چه کسی گزارش می‌دهد و منابع آن چگونه تخصیص می‌یابد.- پاسخ دهند که چرا ۳۸۸ گونه بیماری نادر هنوز تحت هیچ پوشش بیمه‌ای قرار ندارند.

در تاریخ علم، دانشمندانی بوده‌اند که برای اثبات یک فرضیه، بدن خود را به آزمایشگاه تبدیل کردند. اما کمتر کسی به اندازه نیکلائه مینوویچی حاضر شد تا این اندازه به مرگ نزدیک شود. این پزشک قانونی رومانیایی برای آنکه بداند انسان هنگام حلق‌آویز شدن دقیقاً چه احساسی را تجربه می‌کند، بارها خودش را از طناب دار آویزان کرد؛ آزمایشی که امروز حتی تصور انجام آن نیز دشوار است. امروزه انجام چنین آزمایش‌هایی از نظر اصول اخلاق پژوهش و ایمنی کاملاً غیرقابل قبول است.

در این روزها هرکس از زاویه‌ای به آنچه بر کشور و مردم ایران گذشته و می‌گذرد، نگاه می‌کند. از جنگ و ناامنی گرفته، تا فشار تورم و گرانی بر گرده معیشت مردم، تا نفس‌های معترضی که در سینه حبس شده‌‌اند و پرسش‌هایی با این درونمایه که چرا ملت ما به این نقطه رسیده‌اند؟! طبیعی است که درباره مسائل سیاسی، تصمیمات کلان و مسیر طی‌شده، دیدگاه‌ها و اختلاف‌نظرهای فراوانی وجود داشته باشد. اما فارغ از این مباحث، یک واقعیت همچنان خود را به روشنی نشان می‌دهد: جامعه پزشکی ایران، همچون همیشه، در میانه میدان و کنار مردم ایستاده است.

در سال‌های اخیر افزایش ظرفیت پذیرش در رشته‌های علوم پزشکی به ویژه پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی با هدف جبران کمبود پزشک و بهبود دسترسی مردم به خدمات درمانی به یکی از مهمترین سیاست‌های حوزه سلامت تبدیل شده است. در ظاهر، این تصمیم پاسخی امیدوار کننده به مطالبه اجتماعی محسوب میشود؛ اما واقعیت میدانی بیمارستان‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی روایت متفاوتی را نشان می‌دهد...

در سخنرانی‌ شب دوم ماه رمضان، حسن آقامیری سخنور مشهور، روایتی را نقل کرد که به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد؛ روایتی که اگر درست باشد، فاجعه است و اگر نادرست، یک اتهام سنگین و مخرب علیه جامعه پزشکی. آقامیری مدعی شد که یکی از مجروحان وقایع و اعتراضات دی‌ماه که گلوله‌ای در بدن داشته، برای درمان به پزشکی مراجعه می‌کند. به گفته او، پزشک به‌صراحت اعلام می‌کند: «۴۰۰ میلیون تومان می‌گیرم تا بعد از اینکه تیر را از بدن بیمار درآوردم، او را لو ندهم!» آقامیری ادامه می‌دهد که شخصاً با آن پزشک تماس گرفته و تهدید کرده اگر چنین مبلغی مطالبه کند، نام او را علنی خواهد کرد. و طبق روایت او، با این تهدید، پزشک هم از موضع خود عقب‌نشینی کرده و با دریافت ۵۰ میلیون تومان، مجروح را جراحی می‌کند.

مدیر اسبق روابط عمومی وزارت بهداشت در یادداشتی نوشت: سال‌هاست که مرگ خودخواسته برخی پزشکان به‌ویژه رزیدنت‌ها در ایران تکرار می‌شود، مسئله‌ای که هیچ‌گاه به عنوان بحران رسمی شناخته نشده و به جای توجه نهادی اغلب به عنوان اختلال فردی یا ضعف شخصیتی نادیده گرفته می‌شود. این مرگ‌ها نه تنها نشانه‌ای از فشار روانی و ساختاری سیستم سلامت است، بلکه آینه شکست جمعی حکمرانی منابع انسانی در ایران محسوب می‌شوند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در یادداشتی نوشت: در آستانه هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی، فرصتی فراهم شده تا همگان را به تامل و اقدام در برابر یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های سلامت جهان فراخوانیم: «مقاومت میکروبی».