بسیاری از خطوط تولید دارو در کشور کم‌کم از رده خارج می‌شوند و نفس‌های آخر را می‌کشند. این در حالی است که تولید داخلی بیش از ۹۷ درصد داروها در کشور بی‌تردید یکی از افتخاراتی است که نمی‌توان بر آن چشم بست، اما این افتخار ملی و تولید داخلی با ارزش، در معرض خطر کهنگی و فرسودگی قرار دارد.

عضو هیات مدیره سندیکای تولیدکنندگان دارو در خصوص نوسازی صنعت دارو در کشور گفت: با این قیمت دارو امکان نوسازی صنعت دارو وجود ندارد. نمی‌توان با دلار ۵۴ هزار تومان دستگاه خرید و با دلار ۲۸ هزار تومانی دارو فروخت، بازار دارو حدود چهار میلیارد دلار است. یا باید اجازه بدهیم این چهار میلیارد دلار از بین برود یا یک مقدار بالاتر از حد نیاز اعضای این صنعت، به آنها پول بدهیم؟ تا در عرض هفت الی هشت سال بتوانیم این صنعت را تجهیز کنیم. زمانی که برای بازسازی صنعت دارو پولی داده نمی‌شود مانند امروز با داروهای جدید مواجه می‌شویم، بسیاری از دستگاه‌های خط تولید دارو، نزدیک به ۴۰ سال کار کرده‌اند. کم کم دارند از رده خارج می‌شوند و نیاز به نوسازی دارند.

معاون برنامه‌ریزی اداره کل داروی سازمان غذا و دارو از رفع کمبود مقطعی داروهای بیماران پیوندی، اعصاب و روان و هموفیلی در نیمه نخست سال جاری خبر داد، تعداد اقلام کمبود دارویی در خردادماه به ۱۷۴ قلم رسید که خوشبختانه با اقدامات صورت گرفته در جهت حل مشکلات ارزی حوزه دارو، تعداد کمبودها در تیرماه به ۸۱ قلم کاهش یافت.

دارو یک کالای استراتژیک است. هرچند در درستی همین جمله به ظاهر معمولی اختلاف نظر وجود دارد اما یک چیز همیشه مسلم فرض شده: قیمت دارو باید توسط دولت کنترل "بخوانید سرکوب" شود. شاید سال‌ها پیش و در بحبوحه جنگ و محدودیت‌های فراوان آن دوران، اگر نظارت مستمر دولت بر قیمت دارو نبود، خیلی از بیماران جان خود را از دست می‌دادند اما سال‌ها از آن زمان می‌گذرد و امروز صنعت داروسازی ایران با بیش از صدها کارخانه و شرکت داروسازی و نزدیک به سه هزار قلم داروی تولیدی، بسیار از آن زمان‌ها فاصله گرفته است.

عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور با بیان اینکه واردات فوریتی زیبنده صنعت دارویی کشور نیست گفت: عدم تامین نقدینگی،عدم پرداخت مطالبات به هنگام توسط بیمه‌ها،قیمت‌گذاری دستوری و بدعهدی بانک‌ها درقبال شرکت‌های داروسازی،از چالش‌های صنعت دارو هستند.

دبیر انجمن داروسازان ایران گفت: تاخیر در پرداخت پول داروخانه‌ها باعث ایجاد مشکل نقدینگی برای آن‌ها شده است، به عبارت دیگر به واسطه افزایش چشمگیر قیمت دارو، توان اقتصادی داروخانه‌ها ‌آن‌قدر افزایش نیافته که بتوانند این هزینه‌ها را خودشان پوشش بدهند، این موضوع برای بیماران نیز چالش ایجاد می‌کند زیرا داروخانه‌ها بعضاً ممکن است به دلیل نبود سرمایه در گردش،‌ نتوانند حتی برخی داروهای ساده و رایج را نیز تهیه کنند و این چالش، باعث می‌شود علیرغم تولید دارو در کشور، احساس کمبود دارو ایجاد شود.

برخلاف توصیه‌ها به اشتغال و تولید، همچنان تولیدکنندگان اداره تجهیزات پزشکی با مشکلات فراوان مواجه هستند و این موضوع به دلیل سیاست‌های غلطی است که رئیس اداره تجهیزات تا امروز نتوانسته نیاز تولیدکننده و واردکننده را برطرف کند.

رئیس انجمن داروسازان با بیان اینکه گردش نقدینگی داروخانه ها مشکل دارد گفت: داروخانه های ما بعد از اجرای طرح دارویار با کمبود نقدینگی مورد نیاز "سرمایه در گردش" مواجه شده اند چرا این اتفاق افتاده است؟ چون کالایی که قبلا ارز دولتی از ابتدا به آن تعلق می گرفته این ارز حذف شده است و قیمت پایه کالا افزایش یافته است و چون قیمت افزایش پیدا کرده است برای داشتن همان تعداد کالایی که قبل از شروع طرح دارویار در قفسه داروخانه ها بوده نیاز به سرمایه گذاری چندبرابری در داروخانه ها است.

رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران گفت: برخی داروها از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها پرمصرف بوده و کمبود آنها در سال گذشته وجود داشت اکنون مشکلی از این نظر هم وجود ندارد اما بحث پیش‌بینی کمبود مهمتر از وجود دارو است که زنجیره همکاری از سوی بانک مرکزی، وزارت بهداشت و سازمان برنامه و بودجه و تولیدکنندگان دارویی را می‌طلبد و باید پرداخت نقدینگی تسریع یابد تا اوضاع دارو بهتر شود، ارز تک نرخی راه نجات کمبودهای دارویی و شیرخشک است، ارز چند نرخی باعث کمبود و فساد در حوزه دارو بوده، منابع ارزی با اختلاف قیمت نیازمند نظارت و کنترل لازم بوده که زمان‌بر است.

رئیس انجمن داروسازان ایران در نامه‌ای خطاب به رئیس سازمان برنامه و بودجه نوشت: بنا به اعلام مسوولان سازمان بیمه سلامت، به دلیل تصمیمات اخیر دولت، تخصیص اعتبار مربوط به مطالبات سهم ارز ترجیحی تیر، مرداد و شهریور ماه داروخانه‌ها از طرف آن سازمان هنوز انجام نشده، نحوه پرداخت مطالبات داروخانه‌ها در ماه‌های آینده تعیین تکلیف نشده و معلوم نیست که سهم ارز را قرار است کدام مرجع "بیمه، آن سازمان و یا سازمان هدفمندی یارانه‌ها" و از طریق کدام سازوکار به داروخانه‌ها پرداخت کند.

رئیس مرکز ملی بهبود محیط کسب و کار وزارت اقتصاد گفت: اگر دولت برای فروش نظام مند دارو در سکوهای اینترنتی نظام نامه مدونی تهیه و این اقدام را آغاز نکند و همچنان بخواهند مثل یک سال و خرده گذشته مقابل این جریان بایستند، خدایی نکرده این زیرزمینی می‌شود و آن وقت نمی‌شود رویش نظارت کنند. خواهش می‌کنم به مصوبه دولت عنایت کنند، اجرا کنند و تسلیم سرنوشت شوند، هر چه بخواهند مقابل سرنوشت بایستند خدایی نکرده سرنوشت منتظر آن‌ها نمی‌ایستد و به سمت زیرزمینی و دور زدن آن‌ها جلو می‌رود.

رئیس انجمن داروسازان کشور گفت: سازمان غذا و دارو معتقد است شرکت های دارویی با توجه به مقدار ارزی که دریافت کرده اند، دارو تولید نکرده اند در صورتی که تولید دارو موضوعی نیست که به خاطر یک اختلاف نظر متوقف شود. ما نمی توانیم به دلیل اینکه از نحوه هزینه کرد ارز دارو توسط شرکت های دارویی قانع نشده ایم یا احتمال تخلف می دهیم سیاستی در پیش بگیریم که منجر به توقف تولید دارو در کشور شود. سازمان غذا و دارو ارز جدید برای تولید و واردات مواد اولیه دارویی به شرکت های دارویی نمی دهد و می گوید شما از قبل بدهکارهستید.

اگر چرخی در یوتوب بزنید و نام چند قرص معروف اعتیادآور مثل ریتالین و ترامادول را جست‌وجو کنید، تمام اطلاعات مصرف و عوارض آن را خواهید یافت. پرگابالین نیز جزء قرص‌های اعتیادآوری است که به‌تازگی در بین جوانان باب شده، اما اطلاعات کمی از آن منتشر شده است.

گرچه بانک مرکزی تاکید دارد که دارو و تجهیزات پزشکی در فهرست تحریم‌ها نیستند و مشکلی هم در تخصیص ارز به این اقلام وجود ندارد، اما گویا سازمان غذا و دارو، در ارسال فهرست تجهیزات پزشکی یه بانک مرکزی تعلل می‌کند. اتفاقی که منجر به افزایش هزینه‌های خدمات درمانی شده است.

سیاست‌ها و تصمیمات اشتباه در مدیریت قبلی اداره کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو باعث شده تا تولیدکنندگان داخلی ارتوپدی نتوانند از انگیزه لازم برای تولید برخوردار باشند، ثابت نگه داشتن قیمت‌ها عدم توجه به تامین مواد اولیه برای تولید و همچنین واردات کالاهای مشابه تولید داخل دست به دست هم داده بود تا تولید کننده داخلی هیچ علاقه‌ای برای رونق بازار تولیدات داخلی نداشته باشد. تصمیمات اداره کل تجهیزات پزشکی سازمان غذا و دارو، باعث شد تولید کنندگان ارتوپدی در کشور با دلگرمی بیشتری برای تامین نیازهای بیمارستان ها تلاش کنند.